click here for English version

North East England

North West England

Part Of West Midlands

Part Of East Midlands

Yorkshire

źródło: Anglia. Praktyczny przewodnik, Pascal, Warszawa 2002

The White Rose of York

Yorkshire jest największym (ok. 15.000 m2) hrabstwem Anglii oraz Wielkiej Brytanii, zamieszkanym przez ponad 5 mln osób (dane z 2001 roku). Godłem Yorkshire jest biała róża (The White Rose of York).

Główne miasta hrabstwa to:

Stolicą hrabstwa jest York, który przez długie wieki był drugim co do wielkosci miastem w Anglii - do czasu rewolucji przemysłowej, w wyniku której powstały nowe silne i wpływowe osrodki miejskie. Stolica hrabstwa słynie głównie z katedry, ale niezwykle interesujący jest również pieczołowicie odrestaurowany zespół miejski: średniowieczne uliczki, ruiny zamku, koscioły, ogrody nad rzeką i znakomite muzea. Podobne bogactwo architektury średniowiecznej, gregoriańskiej i wiktoriańskiej zobaczyć można na zamożnej północy i wschodzie hrabstwa, w takich miastach jak Beverley ze strzelistą katedrą w centrum, Richmond, rozłożonym u stóp efektownego zamku, czy Ripon, otaczającym piekną katedrę. Bardzo atrakcyjnie wygląda także Knaresborough, troche mniej znane od sąsiedniego Harrogate - uzdrowiska, dziś bardziej nastawionego na organizowanie konferencji niż obsługe kuracjuszy. Wybrzeże zachowało cos ze splendoru minionych lat, kiedy leżące nad nim miasta jako pierwsze w Anglii reklamowały się jako kurorty. Miejscowosci typu Bridlington i Scarborough przeżyły okres rozkwitu w XIX w. i później w okresie powojennym. Dzis żyją jedynie wspomnieniami minionej swietnosci. Najwspanialsze wybrzeże prezentuje się w ruchliwych miasteczkach i miejscach, które zachowaly swój dawny charakter, jak na przykład Whitby czy Robin Hood's Bay - niewiele zmienionych na przestrzeni lat.

Centrum rozwoju w okresie rewolucji przemysłowej znajdowało się nie na północy, lecz na południu i zachodzie hrabstwa. Do XIX w. Leeds, Bradford, Sheffield i otaczające je miejscowości słyneły z największych na swiecie produkcji tkanin oraz stali. Bezwzględne prawa ekonomiczne spowodowały zniszczenie tego obszaru w minionym stuleciu. Po epoce prosperity pozostały tylko bezużyteczne tkalnie, opustoszałe huty stali i zakłady przemysłu ciężkiego oraz poczerniałe od sadzy wspaniałe budowle miejskie. Ostatnie dziesieciolecie do południowej i zachodniej części Yorkshire wniosło nową dawkę energii. Zmiany zaszły i wciąż zachodzą, zwłaszcza w Leeds i w Sheffield. Obydwa miasta starają się obecnie przyciągnać turystów licznymi atrakcjami. Z kolei Bradford proponuje zwiedzanie National Museum of Photohraphy, Film and Television probując zwrócić uwagę choćby części turystów zdążających do Haworth gdzie urodziły się siostry Brontë.

Duże połacie wrzosowisk przetrwały nawet najbardziej industrialne czasy pośród dolin dotknietych zanieszyceniami przemysłowymi. Zaskakują rozległe tereny wiejskie niedaleko Leeds i Bradford. Doliny, zwane Yorkshire Dales, to kraina uroczych wapiennych pagorków i sielskich dolinek, ciągnacych się w strone północnego zachodu. Są wśród nich porosnięte trawą łagodne zbocza Wharfedale, Wensleydale, majestatyczne wzniesienia Ingleborough, Whernside i Pen-y-ghent, a także nieco dziksze doliny Swaledale, Dentdale, Ribblesdale i Malhamdale. Zbudowane z kamienia "bajkowe" wioski służą jako doskonała baza wypadowa - we wszystkich kierunkach rozchodzą się z nich trasy turystyczne i prastare szlaki. W wiekszosci sa one oznakowane przez władze National Park Yorkshire Dales, które prowadzą także centra i małe punkty informacyjne. Radziej odwiedzany i nie tak piękny na pierwszy rzut oka jest drugi park narodowy hrabstwa North York Moors - wyraźnie dzielący się na dwie odmienne czesci: ponure wrzosowiska i niesamowite poszarpane wybrzeże.

W regionie nie brak zabytkowych budowli, nie tylko okazałych rezydencji - na czele z Castle Howard, lecz także swiadkow rewolucji przemysłowej, od wspaniałego ratusza i arkad w Leeds po pastisz architektury włoskiej w Saltaire, modelowej wiosce tkaczy na obrzeżach Bradford. Przed reformacją było w Yorkshire więcej klasztorów niż w jakimkolwiek innym hrabstwie w Anglii. Jako osrodki nie tylko życia religijnego, ale i gospodarczego, zapoczątkowały one chlubne tradycje produkcji wełny. Zachowane do dzisiaj, a pochodzące z tamtych czasów piękne ruiny w Fountains, Rivalux, Bolton Abbey, Whitby i innych miejscowosciach stanowią przeciwwage dla masywnych zamków w Yorku, Richmond, Scarborough i Pickering (to najciekawsze z ponad dwudziestu twierdz wzniesionych w Yorkshire przez Normanów).